Effectentaks veelgestelde vragen

De veelbesproken taks op effectenrekeningen trad in werking vanaf 10 maart 2018. Met deze nieuwe belasting van 0,15% voert België voor het eerst een belasting op vermogen in. Hieronder vindt u een beknopt antwoord op een aantal veelgestelde vragen.

effectentaks-2018-675x450

1. Wat is de effectentaks?

De effectentaks is een belasting van 0,15% ...

… die verschuldigd is door elke particulier;

… die titularis is van één of meerdere effectenrekeningen;

… waarop belastbare financiële instrumenten zijn ingeschreven;

… waarvan zijn aandeel in de gemiddelde waarde groter is dan of gelijk is aan 500.000 euro.

Zodra u deze drempel van 500.000 euro aan belastbare financiële instrumenten bereikt, is de taks verschuldigd op de volledige waarde. Iedere titularis met een gedeelte dat minder bedraagt dan 500.000 euro, valt buiten het toepassingsgebied van de taks. Om te beoordelen of u de drempel bereikt, moet u uw aandeel in alle effectenrekeningen waarvan u titularis bent, samentellen.

2. Wie valt er onder deze belasting?

Particulieren vallen binnen het toepassingsgebied van de taks. Het gaat hier om:

  • Belgische rijksinwoners met één of meerdere effectenrekeningen in België of in het buitenland

  • niet-inwoners van België met één of meerdere effectenrekeningen in België

Of de taks van toepassing is op u als buitenlander hangt af van het land waar u woont. Niet-inwoners van België die zich kunnen beroepen op een dubbelbelastingverdrag dat ook van toepassing is op vermogen, zijn vrijgesteld. Het gaat hier bijvoorbeeld om personen die gevestigd zijn in Duitsland, Luxemburg, Nederland en Spanje.  Alle andere niet-inwoners van België  (zoals bijvoorbeeld personen gevestigd in Frankrijk, Portugal en het Verenigd Koninkrijk) vallen wel onder de effectentaks voor de effectenrekeningen die ze in België aanhouden.

De taks is niet van toepassing op vennootschappen (zoals een nv of een bvba) en entiteiten onderworpen aan de rechtspersonenbelasting (zoals een vzw of een stichting). Maar als u als particulier uw effectenrekening inbrengt in een rechtspersoon onderworpen aan de vennootschapsbelasting met als enige doel de effectentaks te omzeilen, wordt u toch beschouwd als titularis van de effectenrekening. Dit om misbruiken tegen te gaan.

3. Wie is titularis?

Als u als particulier als volle eigenaar, blote eigenaar of vruchtgebruiker verbonden bent aan een effectenrekening, wordt u aanzien als titularis van die rekening. Volmachthouders vallen hier buiten. De bank kan enkel rekening houden met de natuurlijke personen die geregistreerd werden als titularis van de effectenrekening (en bijvoorbeeld niet met het feit dat een rekening gemeenschappelijk is op basis van het huwelijksstelsel wanneer een van de echtgenoten niet als titularis geregistreerd werd).

Een minderjarige wordt beschouwd als een volwaardige titularis. De gemiddelde waarde van de effectenrekeningen die hij aanhoudt, wordt afzonderlijk berekend en moet niet worden samengeteld met die van zijn ouders.

De maatschap valt eveneens onder de taks op effectenrekeningen (het betreft immers een fiscaal transparante entiteit zonder rechtspersoonlijkheid). Elk van de deelgenoten van de maatschap wordt beschouwd als titularis van de effectenrekening, aangehouden door de maatschap.

Belangrijk is dat er ook nog effectentaks verschuldigd kan zijn wanneer een titularis reeds overleden is. Tot op het ogenblik waarop de rekening wordt verdeeld of afgesloten, blijft de rekening op naam van de overledene en is de effectentaks verschuldigd door zijn nalatenschap. Het is dus mogelijk dat er in 2019 effectentaks verschuldigd is in hoofde van een persoon die bijvoorbeeld reeds in 2018 overleden is.

4. Hoe wordt het aandeel van elke titularis bepaald?

Er geldt een vermoeden dat elke titularis een gelijk deel heeft. Bij de bevrijdende inhouding van de effectentaks mag de bank geen rekening houden met het huwelijksstelsel, ongelijke deelverhoudingen, etc.

Bij rekeningen met meerdere titularissen of andere ondervdeeldheden zoals maatschappen en beleggingsclubs wordt iedere titularis geacht een gelijk deel te hebben. Bij een rekening in vruchtgebruik, worden de blote eigenaar en vruchtgebruiker geacht elk een gelijk deel te hebben. Zo zal bij de berekening voor een rekening in vruchtgebruik-blote eigendom waarbij de beide ouders het vruchtgebruik hebben en de twee kinderen de blote eigendom, iedere titularis vermoed worden een aandeel van 25% te hebben in de rekening.

Ten opzichte van de bank is dit vermoeden van gelijke delen onweerlegbaar. Indien dit echter niet overeenstemt met de werkelijkheid, kan u wel zelf bij de belastingdienst een aangifte/vraag tot teruggave indienen waarin het werkelijke aandeel opgegeven wordt. U bent hier echter niet toe verplicht. Hou er rekening mee dat een verlaging van het aandeel van de ene titularis in principe zal leiden tot een verhoging van het aandeel van een andere titularis. De indiening zal in elk geval door alle titularissen gezamenlijk moeten gebeuren, wat impliceert dat iedereen akkoord is om de taks correct te verrekenen. In dat geval lijkt het eenvoudiger om in onderling akkoord de taks te compenseren. Valt een van de titularissen door toepassing van het werkelijke aandeel onder de grens van 500.000 euro, kan een vraag tot teruggave bij de fiscus mogelijks wel nuttig zijn. 

5. Welke effecten zijn belastbaar?

De volgende effecten, ingeschreven op een effectenrekening, zijn belastbaar:

  • Aandelen + certificaten

  • Obligaties + certificaten

  • Rechten van deelneming/aandelen in/van fondsen (GBF en BEVEK), al dan niet met rechtspersoonlijkheid

  • Kasbons

  • Warranten

De volgende zaken vallen buiten het toepassingsgebied van de taks:

  • Tak 21 / Tak 23 levensverzekeringen

  • Pensioensparen

  • Edele metalen en grondstoffen

  • Opties, futures, swaps

  • Vastgoedcertificaten

  • Cash op een effectenrekening

  • Effecten op naam die enkel worden gehouden in een register, al dan niet beursgenoteerd. Uiteraard vallen beursgenoteerde effecten die enkel op naam bestaan eveneens onder deze uitzondering (zoals bijvoorbeeld Solvac, Cofinimmo, Dierkunde Antwerpen/KMDA, NMBS Holding, ...)

Om te voorkomen dat men aandelen op naam zou zetten om de effectentaks te omzeilen, werd een antimisbruikbepaling opgenomen. Wanneer u sinds 9 december 2017 aandelen gehouden op een effectenrekening heeft omgezet naar aandelen op naam in een aandelenregister, zal u ze toch voor één jaar moeten opnemen in de berekeningsbasis van de effectentaks. Gezien er voor aandelen op naam geen bevrijdende inhouding door de bank meer kan gebeuren, zal u zelf een aangifte moeten indienen indien u de drempel van 500.000 euro bereikt. Voor de jaren die daarop volgen, zullen omgezette aandelen op naam echter niet meer binnen het toepassingsgebied van de effectentaks vallen.

6. Hoe wordt de belasting berekend?

De gewone referentieperiode loopt van 1 oktober van het jaar tot 30 september van het daaropvolgende jaar. Voor 2018 gold er een verkorte referentieperiode van 10 maart 2018 tot 30 september 2018. Voor 2019 loopt de gewone referentieperiode van 1 oktober 2018 tot 30 september 2019.

Wanneer u tijdens het jaar titularis wordt van een effectenrekening of niet langer titularis bent van een effectenrekening (bijvoorbeeld doordat u uw rekening afsluit of u als titularis geschrapt wordt), begint of eindigt er een afwijkende (kortere) referentieperiode. Dit is een zogenaamde bijzondere referentieperiode.

Aan het einde van élke referentieperiode (zowel voor de gewone referentieperiode als voor een eventuele tussentijdse referentieperiode) zal de bank u een overzicht bezorgen van de gemiddelde waarde van alle effectenrekeningen waarvoor de referentieperiode op dezelfde dag eindigde. Om die gemiddelde waarde te berekenen, worden er op vaste en variablele referentiepunten waardebepalingen opgesteld door de bank. Vaste referentiepunten zijn 31 december, 31 maart, 30 juni en 30 september. Variabele referentiepunten zijn bijvoorbeeld de opening of sluiting van een effectenrekening, alsook de toevoeging of schrapping van een (co-)titularis.

Het gemiddelde wordt bepaald door aan het einde van de referentieperiode deze waarderingen samen te tellen en te delen door het aantal referentietijdstippen (per effectenrekening). Zoals hierboven vermeld, wordt elke titularis geacht een gelijk deel te hebben. Vervolgens worden de rekeningen per titularis geglobaliseerd. U zal de taks pas verschuldigd zijn wanneer u de drempel van 500.000 euro op geconsolideerde basis (m.a.w. over uw verschillende rekeningen heen) bereikt. 

7. Wanneer zorgt de Belgische bank voor de aangifte en betaling van de effectentaks?

Aangifte, inhouding en betaling gebeurt automatisch door de Belgische bank indien het aandeel van de titularis op één of meerdere effectenrekeningen bij de betreffende bank minstens 500.000 euro bedraagt. Als u bij een bepaalde bank onder deze drempel blijft, maar u bezit geglobaliseerd wel minstens 500.000 euro aan belastbare financiële instrumenten, heeft u de mogelijkheid te kiezen voor een bevrijdende inhouding door de bank (opt-in systeem).

Er zijn m.a.w. twee mogelijkheden:

  • Gemiddelde waarde van uw effectenrekening(en) bij Dierickx Leys Private Bank bedraagt minstens 500.000 euro: Dierickx Leys Private Bank is verplicht de taks rechtstreeks in te houden. Deze inhouding is bevrijdend: u hoeft hiervoor zelf geen aangifte meer in te dienen. Is er onvoldoende cash aanwezig op uw rekening, dan wordt de rekening in beginsel debet gezet en zal dit bedrag moeten worden aangezuiverd.

  • Gemiddelde waarde van uw effectenrekening(en) bij Dierickx Leys Private Bank bedraagt minder dan 500.000 euro: u kan ervoor kiezen een bevrijdende inhouding te laten doen door Dierickx Leys Private Bank. Deze “opt-in” is relevant als de waarde van al uw effectenrekeningen over meerdere financiële instellingen heen minstens 500.000 euro bedraagt. Door gebruik te maken van de opt-in bij alle banken waar u effectenrekeningen heeft, hoeft u zelf geen aangifte meer te doen.

8. Wanneer moet de titularis zelf voor aangifte en betaling zorgen?

In sommige gevallen zal de titularis zélf voor aangifte en betaling moeten zorgen. Dit is het geval wanneer u een buitenlandse effectenrekening heeft (tenzij de buitenlandse bank de taks inhoudt), maar ook wanneer u niet gekozen heeft voor een opt-in en geglobaliseerd over alle banken heen wel minstens 500.000 euro aan belastbare financiële instrumenten bezit. 

De titularis moet in principe een individuele aangifte effectentaks indienen via het elektronische platform MyMinfin. Wanneer men echter gebruik maakt van een vereenvoudigde aangifte in de personenbelasting, mag men de aangifte effectentaks toch op papier indienen.

Wanneer men een gezamenlijke aangifte effectentaks moet indienen, omdat de titularissen een effectenrekening in onverdeeldheid aanhouden en willen afwijken van het vermoeden dat elke titularis een gelijk aandeel bezit in de rekening, kan dit enkel op papier gebeuren.

Het papieren aangifteformulier vindt u hier.

9. Welke invloed heeft deze taks op mijn aangifte personenbelasting?

Als u meerdere effectenrekeningen heeft (al dan niet in België), waarvan u volle eigenaar, vruchtgebruiker of blote eigenaar bent, moet u dit in uw aangifte personenbelasting vermelden door het desbetreffende vakje aan te kruisen, ongeacht of u hebt gekozen voor het opt-in systeem of niet en ongeacht het bedrag aan belastbare financiële instrumenten op die effectenrekeningen. U moet dit voor de eerste keer melden in uw aangifte personenbelasting over inkomstenjaar 2018 (aanslagjaar 2019). Ook wanneer u twee effectenrekeningen heeft bij dezelfde bank, moet u dit vakje aankruisen.

10. Welke informatie zal u ontvangen van Dierickx Leys Private Bank?

Op het einde van elke referentieperiode wordt er naar de titularis een overzicht verzonden met een berekening van de verschuldigde taks voor die referentieperiode. De Bank is verplicht dit overzicht te verzenden op het einde van de gewone referentieperiode (waarvoor u uiterlijk 31/10 een overzicht zal ontvangen), maar ook op het einde van een eventuele bijzondere referentieperiode (doordat u bijvoorbeeld uw rekening afsluit of geschrapt wordt als titularis). 

Belangrijk om te vermelden, is dat de bank álle cliënten die belastbare financiële instrumenten bezitten, moet informeren, ook al blijft de totale waarde hiervan ruim onder de drempel van 500.000 euro. Ook wanneer u dus ruim onder de drempel zit, ontvangt u correspondentie omtrent de effectentaks.

Wanneer de gemiddelde waarde van de effectenrekening bij Dierickx Leys Private Bank onder het drempelbedrag van 500.000 euro ligt, zal u een opt-in mogelijkheid geboden worden. U vindt gedetailleerde instructies voor opt-in op het overzicht dat u wordt toegestuurd. U heeft in principe een maand de tijd om van deze opt-in mogelijkheid gebruik te maken. Hiertoe dient u het bedrag van de verschuldigde taks te storten op een specifiek daartoe bestemde rekening. Deze 'opt-in' is enkel relevant als de waarde van al uw effectenrekeningen over meerdere financiële instellingen heen minstens 500.000 euro bedraagt.

11. Kan te veel betaalde taks worden teruggevraagd?

Wanneer er sprake is van te veel ingehouden taks (bijvoorbeeld indien uw werkelijke aandeel in de rekening kleiner is) of dubbele belasting (bijvoorbeeld door een effectentransfer naar een andere bank), kan u een verzoek tot teruggave indienen. U moet aan dit verzoek de nodige verantwoordingsstukken toevoegen. Het modelformulier vindt u op de website van de FOD Financiën

In het geval u teruggaaf vraagt omdat uw werkelijk aandeel kleiner was dan het proportionele aandeel, zal in principe de belastbare waarde van de overige titularissen van de rekening worden verhoogd. Het verzoek tot teruggave moet ondertekend worden door alle titularissen, wat impliceert dat iedereen akkoord is om de taks correct te verekenen. In dat geval lijkt het eenvoudiger om in onderling overleg tot een correcte  afrekening van de taks over te gaan. Bedraagt het werkelijk aandeel van één van de titularissen minder dan 500.000 euro, dan kan een vraag tot teruggave wel nuttig zijn omdat er dan globaal gezien te veel taks werd betaald. 

12. Waar kan ik meer uitgebreide informatie terugvinden?

Voor meer uitgebreide toelichting kunnen we verwijzen naar de FAQ op de website van de FOD Financiën.

Disclaimer

Deze FAQ heeft een vrijblijvende, zuiver informatieve waarde. De onderstaande informatie wordt naar best vermogen verstrekt en kan niet worden beschouwd als een fiscaal of juridisch advies. Deze toelichting is niet bedoeld om de wet, uitvoeringsbesluiten of circulaires te vervangen. Hiertoe verwijzen we naar de wet van 7 februari 2018 (B.S. 9 maart 2018), het KB van 4 november 2018 (B.S. 4 november 2018) en Circulaire 2018/C/65.

Heeft u nog bijkomende vragen omtrent de effectentaks of andere fiscaal en/of juridische vragen?

hamertje-trimmed

Zorgvolmacht

Iedereen hoopt op een zorgeloze oude dag, maar de realiteit kan daar soms anders over beslissen. Via een zorgvolmacht kan u op voorhand regelen hoe en door wie uw vermogen zal bestuurd worden wanneer u dat zelf niet meer kan. Aan de hand van vijf praktische vragen hebben wij nog eens de do's en don'ts opgesomd omtrent het opstellen en registreren van zo'n zorgvolmacht

Vermogensbeheer

Het goed beheren van een beleggingsportefeuille vergt veel tijd. Zowel de aandelen als de obligaties moeten continu opgevolgd worden. Door het beheer toe te vertrouwen aan de ervaren beheerders van Dierickx Leys Private Bank kunt u uw kostbare tijd anders besteden.

Adviserend beheer

Bij adviserend beheer speelt u zelf een actieve rol in het beheer van uw portefeuille en kunt u rekenen op het gepersonaliseerde advies van uw beheerder. Hij contacteert u proactief op regelmatige basis en begeleidt u om uw portefeuille verder uit te bouwen of bij te sturen. Hij verleent advies op maat en formuleert concrete beleggingsvoorstellen.